piątek, 30 lipca 2010 10:25
| Autor:
Monika Skarbek
Sytuacja przedsiębiorstw w II kwartale poprawiła się, ale wciąż wiele firm wstrzymuje rozpoczęcie nowych inwestycji – wynika z najnowszego badania koniunktury przygotowanego przez NBP.
– Najbardziej widocznym zjawiskiem zaobserwowanym w II kwartale była wyraźna poprawa ocen bieżącego popytu i, w efekcie również, znaczący wzrost stopnia wykorzystania mocy produkcyjnych. Taką poprawę zanotowano w większości analizowanych branż i klas – uważa Katarzyna Puchalska z Instytutu Ekonomicznego NBP, kierująca pracami nad badaniem koniunktury. – Mimo to zachowanie przedsiębiorstw wciąż cechuje duża ostrożność – powoli rośnie grupa firm planujących zwiększać zatrudnienie, a część inwestycji jest nadal odwlekana w czasie. Inwestycje wstrzymywane są mimo dużych zasobów środków pieniężnych zgromadzonych w sektorze przedsiębiorstw – w I kw. br. środki pieniężne firm zatrudniających powyżej 49 osób (wg danych F-01) wzrosły niemal o 17 proc. względem analogicznego okresu ub.r., a przy tym dwucyfrowy wzrost tych środków ma miejsce szósty kwartał z rzędu – powiedziała ekonomistka portalowi NBPnews.pl
Instytut Ekonomiczny NBP co kwartał przeprowadza cykliczne badania koniunktury wysyłając ankiety do przedsiębiorstw z całej Polski. W najnowszej ankiecie z czerwca br. uczestniczyło 996 firm. Z udzielonych przez nie odpowiedzi wynika, że w II kwartale 2010 roku przedsiębiorstwa odnotowały dalszą poprawę swojej sytuacji, ale już w III kwartale – ich zdaniem – nie należy oczekiwać równie silnego wzrostu.
Badanie wykazało, że mimo poprawy sytuacji sektora przedsiębiorstw, wciąż utrzymuje się niska aktywność inwestycyjna. Wiele firm wstrzymuje się z rozpoczęciem nowych przedsięwzięć ze względu na niepewność oczekiwanych zmian koniunktury. Aktywność inwestycyjną ogranicza też niedostateczny popyt (69 proc. wskazań), w tym popyt krajowy (41 proc.) i zagraniczny (28 proc.).
Autorzy opracowania zauważają, że wzrost inwestycji jest możliwy w grupie dużych przedsiębiorstw oraz w grupie eksporterów. „Zwiększeniu aktywności inwestycyjnej sprzyjać powinna kontynuacja wzrostu stopnia wykorzystania mocy produkcyjnych i utrzymanie wysokiego poziomu własnych środków finansowych, pozwalające na samofinansowanie inwestycji. Poza barierą popytu przedsiębiorstwa nie widzą innych większych barier dla rozpoczęcia nowych inwestycji” – napisali autorzy opracowania.
Niewielkie inwestycje są z kolei jedną z przyczyn małego zainteresowania kredytami bankowymi. 73 proc. ankietowanych wskazuje także wysokie zasoby własne, a inni sygnalizują słabą dostępność kredytów. W efekcie w II kwartale br. odsetek przedsiębiorstw ubiegających się o kredyt osiągnął historyczne minimum i wyniósł 22,5 proc. (o 4,5 pkt. proc. mniej niż przed rokiem).
W badanym okresie wciąż relatywnie dobra była sytuacja płynnościowa przedsiębiorstw, choć w porównaniu z poprzednim okresem uległa lekkiemu pogorszeniu. Odsetek firm regulujących zobowiązania kredytowe wzrósł do ponad 90 proc. Podobnie jak w poprzednim kwartale, także w drugim kwartale 2010 r. problemy z płynnością najrzadziej zgłaszała energetyka oraz przedsiębiorstwa największe pod względem zatrudnienia. Problemy z płynnością najczęściej dotykały małe i mikro firmy oraz przedsiębiorstwa transportowe – podobnie jak w poprzednim kwartale.
Odczuwana przez przedsiębiorstwa poprawa koniunktury na rynku przekłada się na plany dotyczące zatrudnienia. Najnowsze badanie pokazało, że piąty kwartał z rzędu poprawiają się prognozy zatrudnienia: firmy rzadziej planują zwolnienia, a częściej zamierzają zwiększać liczbę pracowników. Przy tym prognozy zatrudnienia poprawiły się w większości branż, w tym w usługach, przemyśle i transporcie.
Wraz z planami dotyczącymi wzrostu zatrudnienia wzrósł odsetek przedsiębiorstw planujących podwyższać wynagrodzenia. W III kwartale 2010 r. podwyżki wynagrodzeń planuje prawie 13 proc. firm, przy czym wzrost płac obejmie mniejszą liczbę pracowników, niż w poprzednim kwartale, ale większą niż w analogicznym kwartale 2009 r. „Po uwzględnieniu wielkości przedsiębiorstwa, mierzonej liczba zatrudnionych, można oszacować, że podwyżki wynagrodzeń w III kwartale 2010 r. obejmą 15,4 proc. pracowników” – wyjaśniają autorzy opracowania.
Więcej w raporcie: „Informacja o kondycji przedsiębiorstw ze szczególnym uwzględnieniem stanu koniunktury z II kw. 2010 oraz prognoz koniunktury na III kw. 2010 – lipiec 2010” (plik PDF)
